Google và câu chuyện những con cá

Hôm rồi vào cNet lang thang đọc tin, thấy được Google lại vừa mua lại một công ty. Lần này là Omnisio, một công ty cung cấp dịch vụ share video tương tự như Youtube, nhưng có thêm tính năng độc đáo là note trực tiếp trên các đoạn video.

Nhân việc này, tự nhiên mình muốn viết một bài lạm bàn về những thương vụ cá lớn nuốt cá bé của các đại gia trong lĩnh vực kinh doanh trực tuyến. Ở đây mình sẽ tập trung phân tích vào Google (công ty mà mình luôn yêu mến và dõi theo những hoạt động của nó).

Thật ra việc làm này của Google đã bắt đầu từ lâu và được tiến hành khá thường xuyên, tuy nhiên chỉ có những thương vụ lớn được báo đài đưa tin nhiều mới đến tai mọi người. Còn đa số những thương vụ nhỏ thì ít khi đến tai mọi người. Thật ra nói nhỏ ở đây là so với các thương vụ lớn, chứ xét về giá trị cũng không hề nhỏ tí nào.

Vậy tại sao Google lại đi mua những công ty này? Có khá nhiều nguyên nhân, nhưng theo mình có những nguyên nhân chính sau:

• Dữ liệu (Database)
• Kỹ thuật (Technology)
• Cộng đồng người dùng (User)
• Nhân lực (Human Resource)
• Trùm bao bố.

Những lý do này đôi khi trùng lấp lên nhau, ví dụ Database và User, thật ra đôi khi đó là một. Cơ sở dữ liệu (CSDL) người dùng xét cho cùng cũng chính là một dạng Database. Tuy nhiên nó mở rộng hơn về ý nghĩa vật lý, User ở đây bao gồm cả cộng đồng những người sử dụng (người dùng thật bên ngoài).

Mình có làm một vòng tổng kết lại những thương vụ mua bán của Google trong quá khứ, chia sẻ với mọi người.

Năm 2004, Google mua lại Picasa – một team phát triển phần mềm quản lý ảnh vào thời điểm đó, dù khó mà nói sự mua bán này thành công vì hiện tại Picasa vẫn chiếm thị phần rất nhỏ, trong lĩnh vực này Flickr vẫn đang bá chủ, vì những tính năng rõ ràng, hệ thống xử lý dữ liệu tốt, đặc biệt là Usability cực tốt… Có dịp mình sẽ viết một bài về Flickr. Quay lại thương vụ với Picasa, theo mình đây chính là ví dụ cho việc mua lại con người (Human Resource), sau khi sát nhập, toàn bộ team đã chuyển về Google và tiếp tục phát triển tiếp phần mềm Picasa đồng thời dựa trên cơ bản này để phát triển tiếp PicasaWeb.

Cũng năm 2004, Google mua lại Keyhole Inc., vào thời điểm đó Keyhole sở hữu một phần mềm cho phép người dùng kết nối với hàng chục terabyte dữ liệu về bề mặt địa cầu, cùng với công nghệ load dữ liệu đa luồng có điều kiện… Sau khi sát nhập với tiềm lực tài chính khổng lồ của mình, Google ký tiếp nhiều hợp đồng với TeleAtlas, GDT, và đặc biệt là Nasa để có được quyền mua lại CSDL từ vệ tinh của cơ quan vũ trụ này, để rồi hôm nay chúng ta có được phần mềm lẫy lừng là Google Earth và hàng loạt sản phẩm xoay quanh như Google Mars, Google Maps và thêm anh chàng Wikimapia nữa. Theo mình đây chính là sự sát nhập về Database và Technology, và đây là một thương vụ thành công của Google, có thể hiện tại chỉ mới ở bước đầu chưa mang lại nhiều lợi nhuận cho Google nhưng mình tin tương lai Google Earth sẽ có những nguồn thu không lồ từ rất nhiều dịch vụ.

Và thương vụ nổi tiếng mà chắc ai cũng biết, YouTube. Google mua lại công ty này năm 2006. Chắc cũng không cần phải nói nhiều về vụ mua bán này vì chắc ai cũng đã từng nghe qua hoặc sử dụng YouTube, thời điểm đó YouTube là một trong những dịch vụ đầu tiên có thể convert đa định dạng video sang FLV (một chuẩn phát Streaming Video trên nền Flash Player). Đây cũng lại là một thương vụ thành công mà Google đã mua lại được 2 món hời là User và Database (lực lượng user trung thành của YouTube và cơ sở dữ liệu những đoạn clip). Cộng thêm vào tiềm lực của những Server Field huyền thoại của Google, YouTube bây giờ gần như không có đối thủ trong lĩnh vực chia sẻ video.

Không thể không nhắc đến Writely, dịch vụ mà mình đã rất thích sử dụng kể cả từ khi nó chưa được Google mua lại. Cũng năm 2006 Google mua lại Writely để chắp thêm đôi cánh cho con hổ Google Docs, sau đó Google tiếp tục mua lại Tonics System để thêm vào chức năng tạo PowerPoint cho Google Docs. Đây chính là việc mua lại Kỹ Thuật và Con Người

Lạm bàn thêm một chút về Google Docs, nếu mình là Microsoft, mình sẽ bắt đầu run vì những hành động này của Google. Google đã không bỏ tiền để phát minh lại cái bánh xe, đó là đầu tư vào để xây dựng một bộ phần mềm văn phòng, cái mà Microsoft Office đang làm mưa làm gió, thay vào đó Google tiếp cận theo một hướng khác, mà mình tin là trong tương lai sẽ hạ sát được MS Office. Đó là bê bộ phần mềm này lên web. Với Google Docs ta có thể sử dụng ở mọi lúc mọi nơi, và tuy chưa nhiều chức năng bằng MS Office, nhưng nó đáp ứng được hầu hết những tác vụ cần thiết cho việc biên soạn văn bản, xử lý bảng tính và gần đây là trình diễn slide. Ngay cả bài viết này mình cũng viết bằng Google Docs chứ không dùng MS Office.

Vậy còn lý do cuối – trùm bao bố và giết? Theo mình ví dụ rõ nhất cho hình ảnh này đó là vụ mua lại FeedBurner, và cả DoubleClick… Google nhận thấy 2 dịch vụ này có nguy cơ tiềm ẩn cạnh tranh với Google Reader và Google Bookmarks, do đó cách tốt nhất để không còn phải bận tâm nữa là Google dùng bạo lực tài chính của mình để mua lại 2 công ty này. Ngay cả với thương vụ vừa xong với Omnisio, đó cũng chính là cho 2 lý do, thứ nhất Google thấy được họ có những ý tưởng đột phá (Technology) có thể ít nhiều “gây rối” cho YouTube, và thay vì tốn chi phí đầu tư nghiên cứu công nghệ này, họ bỏ tiền ra mua và nghiễm nhiên toàn bộ team của Ominisio sẽ gia nhập team YouTube.

Về thương hiệu, đa phần sau những vụ sát nhập vì Technology, HR và Trùm bao bố, Google sẽ tiêu diệt luôn thương hiệu đó và dùng thương hiệu của công nghệ tương ứng của Google, hoặc tạo nên một thương hiệu m