- Cha tôi là một sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông là một trong những người chỉ huy khi đánh vào Sài Gòn và là những người đầu tiên tiếp quản Sài Gòn. Ông nghỉ hưu với cấp bậc Đại Tá.
- Ông nội tôi là một trong những người kháng chiến từ thời chống Pháp, ông bị kết án tử hình vắng mặt và sau này chết trận.
- Bà nội tôi là nữ quân y, sau chiến tranh nội bị mù và mất khi tôi chưa ra đời. Nội được phong Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
- Gia đình nội có gần 10 người con, toàn bộ các chú bác của tôi đều chết trận hoặc mất tích. Sau chiến tranh chỉ còn lại bác Năm là thương binh hạng nặng và cha tôi, năm tôi 10 tuổi bác Năm cũng mất vì di chứng chiến tranh.
Nhớ năm tôi tốt nghiệp, có lần một người bạn chiến đấu của ba tôi đến nhà chơi, ông làm ở Đại học An Ninh, ông bảo nếu tôi thích Đại học An Ninh thì dù kết quả thi thế nào cũng sẽ vào được. Nhưng khi đó tôi không có ý định chọn trường An Ninh nên đã không thi.
Tại sao tôi nói những điều này? Vì hôm nay tôi muốn được kể lại câu chuyện về người cha của tôi, về tình đồng chí mà những người vào sinh ra tử đã đối xử với nhau.
Ông kể đó là thời điểm sau chiến tranh, những người đồng chí xưa kia từng chung vai sát cánh, nay bổng trở thành những người có thế lực, có bè cánh. Ai cũng chuẩn bị riêng cho mình những toan tính. Cha tôi nằm trong số những người chống lại việc đó, ông sống thẳng đã quen, nay kêu ông sống cong ông không làm được. Và ông là một trong những người đứng lên nêu ra điều ấy, cùng với những sai lầm của những người lãnh đạo. Rồi chính vì việc đó mà ông bị họ ghen ghét, phe cánh hãm hại.
Ông được cấp nhà 3 lần, 1 lần ông tặng lại cho người đồng đội xưa khi thấy đời sống họ khó khăn, 2 lần khác có người nói ra nói vào, ông xé quyết định trước mặt họ. Cuối cùng gia đình sống chật chội trong một căn nhà nhỏ tự mua được.
Rồi đến một ngày ông phải vào trại cải tạo. Tại sao một người như cha tôi lại có ngày phải đi học cải tạo?
Cha tôi làm trong ngành tình báo, ông có rất nhiều bạn bè là người của chế độ trước. Và ông đã dùng cương vị của mình để giúp đỡ cho rất nhiều người đi vượt biên sau này. Ba nói: “Họ là những người thuộc chế độ cũ, ba biết họ không sống được ở đây, vậy tại sao không tạo điều kiện cho họ có một tương lai khác”. Ông giúp đỡ họ nhưng kiên quyết không nhận tiền, vì ông bảo nếu nhận tiền thì ý nghĩa của việc đó sẽ trở nên hoàn toàn khác.
Cuối cùng những người cấp dưới mà ông tin tưởng, những người đã có phe cánh, đã đưa ông vào trại cải tạo.
Tôi hỏi: “Cả đời ba, cả gia đình nội cống hiến tất cả, để rồi cuối cùng họ bạc bẽo như vậy. Thế ba có hận không?”
Ba nói: “Ba không hận, vì ba nghĩ những gì đã làm, là cho quê hương cho đất nước, chứ không phải cho một tổ chức hay một đảng phái nào”.
Thời gian cha tôi vô trại cải tạo là thời gian mẹ có mang anh tôi. Đó là cả một thời điểm khó khăn của gia đình. Rồi cũng may mắn có những người đồng đội xưa còn tình nghĩa, họ đưa cha tôi ra khỏi trại cải tạo, họ viết giấy mời cha tôi về làm việc lại. Ông xé…
Mẹ kể trước đây ba có rất nhiều huân chương, huy chương. Ba rất quý, lúc nào cũng cất giữ trang trọng. Bỗng có một dạo ba lấy ra hết, cho anh tôi chơi (anh tôi lúc đó mới sinh), vứt tứ tán không quan tâm. Nhưng rồi sau đó chính ông lại đi tìm giữ lại. Tôi định có dịp sẽ hỏi ba vì sao lại như vậy.
Rồi cha tôi đi làm rất nhiều nghề, làm thuê, làm mướn, sửa xe… Và ông đã nuôi anh em tôi khôn lớn.
Nếu ông không sống thẳng, có thể giờ này tôi cũng là một cậu ấm con ông cháu cha, tiền tiêu như nước. Nhưng chắc là cũng chẳng ra người ngợm gì, và có lẽ hôm nay tôi sẽ không thể có cơ hội ngồi viết về cha mình một cách tự hào thế này.
Càng lớn càng đọc nhiều, càng hiểu nhiều, tôi càng hiểu hơn về lịch sử đất nước và chế độ đang lãnh đạo. Khi tôi bày tỏ suy nghĩ của mình. Ông không giận tôi, ông chỉ nói: “Thanh niên vào thế hệ của ba, nếu là người biết suy nghĩ cho đất nước, không theo bên này thì cũng sẽ theo bên kia. Không bên nào là xấu, cả hai bên đều đáng trân trọng bởi tất cả đều vì quê hương vì đất nước của mình. Bây giờ, con đường con đi có thể khác ba ở cách đi, nhưng không được khác ở mục tiêu. Làm gì cũng được, quan trọng là phải xác định: đừng bao giờ để phải hổ thẹn với tổ quốc, với cha ông”.
Tôi tự hào về người cha của tôi.