Tổng quan về công việc UX Design

Aug 28, 2015
Category: UX/UI
ux_designer

Đã từ lâu mình có dự định sẽ viết lại một cách hệ thống toàn bộ những kỹ năng và kinh nghiệm về UX mà mình đã tích lũy được trong quá trình làm việc. Tuy nhiên trước khi viết sâu vào những chủ đề đó, thiết nghĩ cần phải có một bài tổng quan để mọi người có cái nhìn khái quát về công việc này.

Đó là mục đích của bài viết này, bài viết khá là dài dù mình đã cố rút ngắn. Bài viết sẽ dùng tiếng Anh tiếng Việt lẫn lộn để dễ diễn đạt các từ chuyên môn.

 

UX Design, công việc thường bị hiểu sai ý nghĩa, có lẽ là vì có từ “Design” trong đó nên thường làm mọi người nghĩ rằng công việc này liên quan nhiều đến đồ họa, màu sắc,…

Thật ra phần nhiều công việc của vị trí này không đụng đến thiết kế đồ họa nhiều, có lẽ nên hiểu nghĩa của chữ design là “Xây dựng trải nghiệm người dùng” thì hợp lý hơn.

Công việc này thật ra thì nó gần với vị trí Product Manager (ở các ngân hàng thì thường gọi là Product Owner) hơn. Thực tế 80% thời gian của UXD là làm việc với Product Owner và các stakeholders, chỉ  khoảng 20% thời gian ở giai đoạn sau thì mới làm việc với Visual Designer (và thường thì UXD cũng chỉ phối hợp với Visual Designer chứ không phải là họ tự làm visual interface).

Đọc tiếp »

Tập trung vào sản phẩm

Aug 27, 2015
Category: Kinh doanh

sunrise2

Từ ngày quay về Sydney, mình chọn ở trên một vùng núi khá đẹp nằm ở phía tây Sydney, nhà mình nằm trên một sườn đồi nhìn ra một thung lũng. Cảnh trên mình chụp từ ban công nhà, sáng nào dậy cũng vừa ăn sáng và ngắm cảnh này (nhiều lúc nhớ Đà Lạt vô cùng). Và vì ở trên núi nên thời gian di chuyển đi làm cũng lâu hơn, từ ga ở nhà mình đi lên khu trung tâm tài chính Sydney nơi mình làm việc mất khoảng gần 40 phút.

Train ở Sydney thì rất êm, ngồi ngắm cảnh vài ngày thì cũng bắt đầu chán, nhàn cư vi bất thiện, phải tìm cái gì đó để tận dụng khoản thời gian này một cách giá trị hơn. Thế là mình quyết định sẽ viết trở lại. Vì viết cũng là một cách để hệ thống lại những kiến thức mà mình đã tích lũy được. Và biết đâu từ những bài viết linh tinh này sẽ giúp ích được gì đó cho anh em ở nhà.

Xong phần tả cảnh, đây là bài mới viết hôm qua:

—-

 

Mình có một niềm tin đơn giản, sản phẩm đã có vấn đề thì cố vùng vẫy gì cũng vô ích.

  • Cố gắng sales –> càng sales càng chết (vì khách hàng ký với chúng ta một lần không thấy hiệu quả họ sẽ bỏ đi luôn). Chưa kể ta phải luôn sales trong tư thế đi năn nỉ khách hàng – chứ không phải là mang giải pháp đến (“giúp”) cho khách hàng).
  • Cố gắng marketing: cái này gói gọn trong một câu kinh điển: “nothing kills a bad product faster than good marketing” (không có gì giết chết một sản phẩm thất bại nhanh hơn một chiến dịch marketing thành công)
  • Cố gắng tìm nhà đầu tư: luôn luôn gõ cửa với tư thế đi xin xỏ. Nhà đầu tư giỏi họ chỉ muốn hợp tác với bạn để cùng đưa một sản phẩm tiềm năng lên một tầm cao hơn. Không ai lập quỹ lên để đi làm từ thiện (trừ khi đó là quỹ từ thiện).
  • Cố gắng giữ/thu hút nhân tài bằng du lịch, ăn chơi nhảy múa: chưa kể về vấn đề chi phí trong giai đoạn khó khăn, những hoạt động này chỉ giữ được những nhân viên thích chơi, những người thích làm họ muốn được làm và thấy những cái họ làm tạo ra tác động mạnh. Cách thu hút người tốt nhất luôn là một sản phẩm mạnh.
  • Offer share/cổ phiếu: sản phẩm đã có vấn đề, công ty không có tương lai thì share cũng như mớ giấy lộn.

Cho nên: sản phẩm có vấn đề thì cứ tập trung mà khắc phục sản phẩm trước. Đừng nói chuyện marketing, sales, đầu tư… này nọ.

Tuy nhiên cải thiện sản phẩm là một câu hỏi quá rộng, khó có câu trả lời chung, mỗi nhà mỗi cảnh, mỗi cây mỗi trái, mỗi sâu mỗi bệnh, mỗi bệnh mỗi thuốc.

Có rất nhiều việc phải làm một cách nhịp nhàng trong trường hợp dầu sôi lửa bỏng này, nhưng có vài việc mà mình nghĩ cần ưu tiên làm trước:
Đọc tiếp »

Người và robot

Aug 27, 2015
Category: Kinh doanh
man_vs_robot

Đây là một kinh nghiệm mà mình rút ra được sau nhiều năm làm quản lý. Xin lưu ý rằng đây chỉ là kinh nghiệm cá nhân, nó có thể đúng với mình nhưng không chắc là có đúng với bạn hay không. Ghi ra như một ghi chép cá nhân là chính, đồng thời chia sẻ biết đâu nó sẽ có chút hữu ích nào đó với mọi người.

NGƯỜI

Người thường dễ nhận diện: luôn bước vô cty với tinh thần vui vẻ, mắt nó sáng lên khi nghe về những điều mới, những việc mà nó thấy tốt cho cty, giao cho nó việc khó thì thường nó xem đó là cơ hội để được thử thách hơn là ngồi kêu trời kêu đất.

Nhóm này nên tuyển kỹ, xét đạo đức nhiều hơn cả chuyên môn. Chuyên môn của nhóm này nhiều khi thua mấy đứa có kinh nghiệm đôi chút cũng không sao, với cái thái độ sống của nó + được đào tạo + được trao cho cơ hội, chẳng mấy chốc tụi nó sẽ qua đám có kinh nghiệm nhưng lại hay coi trời bằng vung.

Nhóm này thường khi làm gì mà thất bại thì nó là đứa tự xỉ vã nó đầu tiên, không phải đợi ai nói (khác với nhóm Robot thường sẽ có xu hướng tại, bị, thì, mà,…)

Khi cty phát triển hay khi công ty có vấn đề, đều dành thời gian ngồi tâm sự với nhóm này, chia sẻ hướng đi rõ ràng, chia sẻ tình hình công ty đang tốt hay đang xấu. Vì đám này không sống bằng lương và mà tụi nó sống bằng những trải nghiệm, được thấy những thành quả gặt được từ nỗ lực của nó.

Đây là nhóm mà mình xem là anh em, dù lên voi xuống chó mình cũng nghĩ về tụi nó (và thường tụi nó cũng theo mình dù mình đang cưỡi voi hay cưỡi chó).

Đọc tiếp »

Lý thuyết và thực hành

Aug 26, 2015
Category: UX/UI
Theory and practice words written on the chalkboard

Công ty gần đây mình làm việc là một UX Consultancy khá nổi tiếng (Top10 UX Consultancy lớn nhất Úc), khách hàng của công ty trải rộng trong nhiều lĩnh vực (tài chính, technology, telecommucation,…)

Nói thêm một chút về mô hình công ty này vì nó khá thú vị và (hình như) chưa có ở Việt Nam – ít ra là trong ngành UX.

Công việc chủ yếu của bọn mình là đến trực tiếp trụ sở của khách hàng và làm việc (gọi là onsite), thường là mỗi người sẽ được giao một dự án và trực tiếp lead team của khách hàng (gọi là inject).

Tùy theo industry và quy mô của công ty khách hàng mà: khi thì bọn mình sẽ lead một team Dev, khi thì sẽ lead một team UX Design (đóng vai trò như một UX Lead), thậm chí có trường hợp là one man show luôn (tự xử hết). Đến khi deliver sản phẩm là coi như xong dự án, lại tiếp tục đi dự án khác. Industry mình phụ trách là FinTech (Financial Technology) nên thường môi trường là các ngân hàng và thường làm việc chung với team UX Design.

Công việc này khá thú vị vì:

1. Được làm việc với rất nhiều môi trường khác nhau, nhiều ngành nghề khác nhau.
2. Khác với mô hình Agency, Consultancy khi đến làm việc với khách hàng là với tư cách là một chuyên gia nên rất được cưng chiều và trao rất nhiều quyền. Chính điều này tạo điều kiện rất thuận lợi cho bọn mình làm việc (và dĩ nhiên expectation của khách hàng cũng rất cao).
3. Đi rất nhiều nơi (nhờ thời gian làm việc ở đây mà mình được đi nhiều nơi ở nước Úc) và thường đi lại ăn ở rất sướng.

Đổi lại thì kỳ vọng của khách hàng đặt lên vai cũng rất lớn, nếu làm không tốt sẽ là thảm họa.

Do tính chất công việc là phải tự thân lead dự án của khách hàng nên trước giờ công ty tuyển rất kỹ, trung bình các bạn đồng nghiệp của mình có tối thiểu 10-15 năm kinh nghiệm trực tiếp trong ngành. Tuy nhiên thời gian gần đây công ty phát triển quá nhanh, mà nhân lực lại không đủ dẫn đến yêu cầu tuyển dụng giảm đi (trước đây trung bình khoảng 5 vòng thì bây giờ còn 3 vòng), trước đây sau khi tuyển dụng phải có gần 1 tháng induction mới ra field thì gần đây chỉ sau một tuần cá biệt có trường hợp vài ngày là ra field luôn.

Vì tình hình như vậy nên phát sinh một câu chuyện làm mình rút tỉa được một kết luận muốn chia sẻ với mọi người (sẽ kết luận cuối bài).

Đọc tiếp »

Kể chuyện tiếng Anh nơi xứ người

Jun 16, 2015
Category: Tạp bút
english

Hồi ở Việt Nam, làm việc chung với mấy bạn nước ngoài, nói chuyện phà phà cứ tưởng mình ngon. Cho đến một hôm đẹp trời đi uống bia với bạn Collin, bạn cho biết rằng tại tao qua nước mày nên phải chỉnh giọng nói lại cho nó chậm rãi, ít nuốt từ và ít dùng tiếng lóng để dễ giao tiếp, chứ tiếng Anh gốc của tao không dễ nghe vậy đâu (quê bản ở Louisiana).

Nhưng mà bản nói nghe thì nghe vậy thôi, mình vẫn cứ nghĩ rằng tiếng Anh mình ngon, ta đây không những có thể giao tiếp được mà còn có thể present, debate bằng tiếng Anh, còn Singlish thì ôi thôi, mình coi bằng nửa con mắt.

Ta nói, ra đường chỉ biết nhìn cột điện…

Đọc tiếp »

Tiếng Anh vùng miền

Jun 15, 2015
Category: Tạp bút
english-accent

Sau thời gian làm việc chung với một số quốc tịch, rút ra vài so sánh mang tính chất vui (không có ý định phân biệt chủng tộc hay vùng miền).

Giọng Anh

Giọng Anh hơi nặng và cách đọc khá kiểu cách (chỉ bàn tới giọng Anh British, không tính Ireland, Scotland,… do chưa có dịp làm việc chung – nghe nói giọng Scotland rất là khó nghe).
→ Giọng Anh chính là giọng Hà Nội.

 

Giọng Mỹ

Hồi xưa là dân giang hồ di cư, chất cao bồi trọng nghĩa khinh tài, chữ nghĩa không cần phải văn hoa bay bướm miễn sao giao tiếp hiệu quả.
Ví dụ: colour/color, centre/center,… và cộng thêm một mớ tiếng lóng địa phương.
→ Giọng Mỹ rất gần với giọng Miền Tây.

Đọc tiếp »

Trồng cây, chặt cây

Mar 20, 2015
Category: Tạp bút
tree_park

Thật trùng hợp, hôm nay hội đồng chánh quyền Sydney vừa bắt đầu một chiến dịch tên là “Free tree giveaway” (tặng cây miễn phí), xin nói thêm là cây cối ở xứ này khá đắt, một cây linh tinh nhảm nhí cũng đã tốn vài chục đô trở lên.

Trích dịch một đoạn trong nội dung thông báo của hội đồng thành phố Sydney.

“Cây cối làm cho thành phố của chúng ta đẹp hơn và bên cạnh đó làm cho không khí của chúng ta trong lành hơn cũng như cung cấp môi trường sống cho chim chóc và thú vật.

Hội đồng thành phố Sydney đã trồng 10.250 cây từ năm 2005 – trước đó chúng ta đã có 42.000 cây trên đường phố và trong công viên khắp thành phố – và chúng ta đang tiếp tục trồng thêm rất nhiều nữa.

Chiến dịch tặng cây miễn phí nhằm khuyến khích cư dân giúp chúng tôi đạt được mục tiêu tăng tổng số cây lên hơn 50% nữa vào năm 2030.

Chiến dịch sẽ chính thức bắt đầu vào ngày 21/3 tại bãi đậu xe công viên trung tâm Sydney. Nhân viên sẽ có mặt ở đó từ 10 giờ sáng cho đến khi tất cả cây được tặng hết. Hãy ghé thăm để thưởng thức xúc xích miễn phí và trò chuyện với nhân viên của chúng tôi để có được những lời khuyên bổ ích về những kỹ năng trồng cây và chăm sóc cây.

Thư viện ảnh bên dưới giúp bạn chọn đúng loại cây mình thích một cách dễ dàng”.

Một sự trùng hợp mỉa mai khi ở một nơi thì chánh quyền làm mọi cách để trồng thêm cây (kéo cả dân chúng tham gia) còn một nơi thì đang tìm cách đốn cây.

Sydney vs Melbourne

Mar 2, 2015
Category: Tạp bút
sydney_melbourne

Melbourne, thành phố suốt 4 năm liền đứng đầu bảng trong danh sách những thành phố đáng sống nhất thế giới, Sydney cũng là thành phố trong top 10 thành phố đáng sống nhất thế giới. Do đó đây là chủ đề muôn thuở, search trên google sẽ ra hàng trăm kết quả của những cuộc tranh luận về chủ đề này. Và gần như không bao giờ đi tới một câu trả lời chính xác, ai là dân ở đâu sẽ thích ở đó.

Mình có may mắn là một người nước ngoài (không bị thiên vị), đã từng sống ở Sydney và bây giờ là Melbourne (tuy chỉ mới vừa dọn xuống 3 tuần). Và cũng vì chỉ mới sống 3 tuần Melbourne, nên đây chỉ là cảm nhận cá nhân ban đầu về những điểm khác của Melbourne so với Sydney. Có thể sau thời gian sống lâu hơn, những cảm nhận ban đầu này sẽ thay đổi.

Đọc tiếp »

Quê hương, đi hay về?

Feb 25, 2015
Category: Tạp bút

Hôm rồi anh Giang Lê – là một người tôi rất quý trọng – có một bài về việc trở về Việt Nam hay ở lại nước ngoài. Bài phỏng vấn hay và bài viết của anh Giang (như thường lệ) cũng hay.

Mỗi người đều chọn cho mình một con đường khác nhau, ai ở thì đã ở rồi, ai đi thì cũng đã đi rồi. Mỗi người có một hoàn cảnh, một góc nhìn khác nhau nên tôi không thể mang suy nghĩ của mình đánh giá là ai đúng ai sai. Trong bài này tôi chỉ chia sẻ góc nhìn của tôi về việc này.

Trong bài anh Giang có nói về việc quay trở về “sẽ có nhiều cơ hội để làm việc và thành công hơn, cả về tiền bạc lẫn công danh hơn những người ở lại”.

Ưu điểm

Với những ai đã từng học tập hoặc làm việc ở nước ngoài: với những kiến thức, phong cách làm việc đã tích lũy được ở môi trường phương Tây, khi về nước sẽ dễ dàng hơn trong việc tìm một công việc ở vị trí cao, nhiều trải nghiệm và thử thách hơn.

Với những ai có ý định làm riêng: với môi trường (hỗn độn) hiện tại của Việt Nam, sẽ có rất nhiều cơ hội cho những người đủ nhạy bén. Tôi có hân hạnh được quen một số bạn bè trang lứa đã và đang rất thành công ở Việt Nam, trong đó không ít bạn bè đã từng học ở nước ngoài và sau đó quay trở về Việt Nam lập nghiệp.

Ở nước ngoài, công việc không dễ kiếm, tôi may mắn có được công việc mình yêu thích khi vừa sang, tuy nhiên tôi cũng có biết những bạn bè (đã từng làm những vị trí quan trọng ở VN) nhưng khi sang không xin được việc. Bên này mức sống lại đắt đỏ nên chỉ một vài tháng không có việc thì phải xắn tay áo lên làm mọi việc, thậm chí cả những việc chân tay. (Xin nói rõ rằng điều đó không có gì là xấu).

Đọc tiếp »

Quốc ca Israel

Feb 19, 2015
Category: Âm nhạc

Hôm rồi tình cờ được người bạn đồng nghiệp làm chung (người Do Thái) cho nghe bài quốc ca Israel, một trong những bài quốc ca hay nhất mà mình được nghe. Đây cũng là một bài quốc ca rất đặc biệt, vì thường thì các bài quốc ca của các nước trên thế giới có giai điệu mạnh mẽ, thúc giục tinh thần người nghe, nhưng với quốc ca Israel thì khác, giai điện nghe rất buồn, có một chút hào hùng, nhưng tổng thể vẫn là buồn. Sau đó người bạn còn dịch nghĩa và chia sẻ rằng toàn bài hát là tóm tắt lịch sử mấy ngàn năm thăng trầm của dân tộc Do Thái. Đây là lần đầu tiên mình được làm việc chung với người Do Thái và phải công nhận rằng họ rất thông minh và nhạy bén trong rất nhiều vấn đề.

Về nhà tìm hiểu thêm thì được biết rằng đây được chọn là một trong những bài quốc ca buồn nhất trên thế giới.

Các bài cũ hơn:12345...17Trang sau »

BÀI ĐỌC NHIỀU